สุภาษิตพระร่วง

(จากศิลาจารึกที่ผนังด้านในศาลาหน้าพระมหาเจดีย์วัดพระเชตุพน)
     บางสมเด็จพระร่วงเจ้าเฝ้าแผ่นภพสุโขทัย
มลักเห็นในอนาคตจึงผายพจนประภาษ
เป็นอนุสาสนกถาสอนคณานรชน
ทั่วธราดลพึงเพียรเรียนอารุงผดุงอาตม์
อย่าเคลื่อนคลาดคลาถ้อยเมื่อน้อยให้เรียนวิชา
ให้หาสินเมื่อใหญ่อย่าใฝ่เอาทรัพย์ท่าน
อย่าริระร่านแก่ความประพฤติตามบูรพระบอบ
เอาแต่ชอบเสียผิดอย่าประกอบกิจเป็นพาล
อย่าอวดหาญแก่เพื่อนเข้าเถื่อนอย่าลิ่มพร้า
หน้าศึกอย่านอนใจไปเรือนท่านอย่านั่งนาน
การเรือนตนเร่งคิดอย่านั่งชิดผู้ใหญ่
อย่าใฝ่สูงให้พ้นศักดิ์ที่รักอย่าดูถูก
ปลูกไมตรีอย่ารู้ร้าง สร้างกุศลอย่ารู้โรย
อย่าโดยคำคนพลอดเข็นเรือทอดทางถนน
เป็นคนอย่าทำใหญ่ข้าคนไพร่อย่าไฟฟุน
คบขุนนางอย่าโหดโทษตนผิดรำพึง
อย่าคะนึงถึงโทษท่านหว่านพืชจักเอาผล
เลี้ยงคนจักกินแรงอย่าขัดแข้งผู้ใหญ่
อย่าใฝ่ตนให้เกินเดินทางอย่าเดินเปลี่ยว
น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือที่สุ้มเสือจงประหยัด
จงเร่งระมัดฟืนไฟตนเป็นไทยอย่าคบทาส
อย่าประมาทท่านผู้ดีมีสินอย่าอวดมั่ง
ผู้เฒ่าสั่งจงจำความที่ขวากหนามอย่าเสียเกลือก
ทำรั้วเรือกไวกันตนคนรักอย่าวางใจ
ที่มีภัยพึงหลีกปลีกตนไปโดยด่วน
ได้ส่วนอย่ามักมากอย่ามีปากกว่าคน
รักตนกว่ารักทรัพย์ รักตนกว่ารักทรัพย์
เห็นงามตาอย่าปองของฝากท่านอย่ารับ
ที่ทับจงมีไฟที่ไปจงมีเพื่อน
ทางแถวเถื่อนไคลคลาครูบาสอนอย่าโกรธ
โทษตนผิดพึงรู้สู้เสียสินอย่าเสียศักดิ์
ภักดิ์อย่าด่วนเคียดอย่าเบียดเสียดแก่มิตร
ที่ผิดช่วยเตือนตอบที่ชอบช่วยยกยอ
อย่าขอของรักมิตรชอบชิดมักจางจาก
พบศัตรูปากปราศรัยความในอย่าไขเขา
อย่ามัวเมาเนื่องนิจคิดตรองตริกทุกเมื่อ
พึงผันเผื่อต่อญาติรู้ที่ขลาดที่หาญ
คนพาลอย่าพาลผิดอย่าผูกมิตรไมตรี
เมื่อพาที่พึงตอบจงนบนอบผู้ใหญ่
ช้างไล่แท่นเลียงหลบสุวานขบอย่าขบตอบ
อย่ากอบจิตริษยาเจรจาตามคดี
อย่าปลุกผีกลางคลองอย่าปองเรียนอาถรรพ์
พลันฉิบหายวายม้วยอย่ายลเยียงถ้วยแตกมิติด
จงยลเยียงสัมฤทธิ์แตกมิเสียลูกเมียอย่าวางใจ
ภายในอย่านำออกภายนอกอย่านำเข้า
อาสาเจ้าจนตนตายอาสานายจงพอแรง
ของแพงอย่ามักกินอย่ายินคำคนโลภ
โอบอ้อมเอาใจคนอย่ายลเหตุแต่ใกล้
ท่านไทอย่าหมายโทษคนโหดให้เอ็นดู
ยอครูยอต่อหน้ายอข้าเมื่อแล้วกิจ
ยอมิตรเมื่อลับหลังลูกเมียอย่าสรรเสริญ
เยียวสะเทินจะอดสูอย่าชังครูชังมิตร
ผิดอย่าเอาเอาแต่ชอบนอบตนต่อผู้เฒ่า
เข้าออกอย่าวางใจระวังระไวหน้าหลัง
เยียวผู้ชังจะคอยโทษอย่ากริ้วโกรธเนื่องนิจ
ผิวผิดปลิดไปร้างข้างตนไว้อาวุธ
เครื่องสรรพยุทธอย่าวางจิตคิดทุกข์ในสงสาร
อย่าทำการที่ผิดคิดขวนขวายที่ชอบ
โต้ตอบอย่าเสียคำคนขำอย่าร่วมรัก
พรรคพวกพึงทำนุกปลุกเอาแรงทั่วตน
ยลเยียงไก่นกกระทาพาลูกหลานมากิน
ระบือระบิลอย่าฟังคำการจะทำอย่าด่วนได้
อย่าใช้คนบังบดทดแทนคุณท่านเมื่อยาก
ฝากของรักจงพอใจเฝ้าท้าวไทอย่าทรนง
ภักดีจงอย่าเกียจเจ้าเคียดอย่าเคียดตอบ
นอบนบใจใสสุทธิ์อย่าขุดคนด้วยปาก
อย่าถากคนด้วยตาอย่าพาผิดด้วยหู
อย่าเลียนครูเตียนด่า อย่าริกล่าวคำคด
คนทรยศอย่าเชื่ออย่าแผ่เผื่อความผิด
อย่าผูกมิตรคนจรท่านสอนอย่าสอนตอบ
ความชอบจำใส่ใจระวังระไวที่ไปมา
เมตตาตอบต่อมิตรคิดแล้วจึงเจรจา
อย่านินทาผู้อื่นอย่าตื่นยกยอตน
คนจนอย่าดูถูกปลูกไมตรีทั่วชน
ตระกูลตนจงคำนับอย่าจับลิ้นแก่คน
ท่านรักตนจงรักตอบท่านนอบตนจงนอบแทน
ความแหนให้ประหยัดเผ่ากษัตริย์เพลิงงู
อย่าดูถูกว่าน้อยหิ่งห้อยอย่าแข่งไฟ
อย่าปองภัยต่อท้าวอย่ามักห้าวพลันแตก
อย่าเข้าแบกงาช้างอย่าออกก้างขุนนาง
ปางมีชอบท่านช่วยปางป่วยท่านชิงชัง
ผิจะบังบังจนลับผิจะจับจับจงมั่น
ผิจะคั้นคั้นจงตายผิจะหมายหมายจงแท้
ผิจะแก้แก้จนกระจ่างอย่ารักห่างกว่าชิด
คิดข้างหน้าอย่าเบา อย่าถือเอาตื้นกว่าลึก
เมื่อเข้าศึกระวังตนเป็นคนเรียนความรู้
จงยิ่งผู้ผู้มีศักดิ์ อย่ามักง่ายมิดี
อย่าตีงูให้แก่กา อย่าตีปลาหน้าไซ
ใจอย่าเบาจงหนักอย่าตีสุนัขห้ามเห่า
ข้าเก่าร้ายอดเอาอย่ารักเหากว่าผม
อย่ารักลมกว่าน้ำอย่ารักถ้ำกว่าเรือน
อย่ารักเดือนกว่าตะวันสบสิ่งสรรพโอวาท
ผู้เป็นปราชญ์พึงสดับตรับตริตรองปฏิบัติ
โดยอรรถอันถ่องถ้วนแถลงเลศเหตุเลือกล้วน
เลิศอ้างทางธรรม แลนา ฯ
     บัณ เจิดจำแนกแจ้งพิสดาร ความเอย
ฑิต ยุบลบรรหารเหตุไว้
พระ ปิ่นนัคราสถานอุดรสุข ไทยนา
ร่วง ราชนามนี้ได้กล่าวถ้อยคำสอนฯ



 
      หน้าแรก
      ประวัติ
        โครงสร้างการบริหารวัดพระเชตุพน
        ระเบียบวัดพระเชตุพน
        เกร็ดประวัติวัดโพธิ์
        อดีตเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพน
        เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบัน
        ชมรมศิษย์วัดพระเชตุพน
        การเดินทางมาวัดโพธิ์
        หนังสือวัดโพธิ์
      สถานที่น่าสนใจ
        พระอุโบสถ
        พระมหาสถูปและกำแพงแก้ว
        พระระเบียงและพระวิหารคด
        พระมหาเจดีย์สี่รัชกาล
        เขามอและเขาฤาษีดัดตน
        ศาลาราย
        โบราณวัตถุ
        พระวิหารพระพุทธไสยาส
        พระมณฑป
        ศาลาการเปรียญ
        โรงเรียนแพทย์แผนโบราณ
        ตุ๊กตาจีน
        ตำหนักวาสุกรี
        หอสมุดสมเด็จ ว.ผ.ต.
        ชุมชนข้างวัดโพธิ์
      ตำนานพระพุทธรูปสำคัญ
        พระพุทธเทวปฏิมากร
        พระพุทธโลกนาถ
        พระพุทธมารวิชัย
        พระพุทธชินราช
        พระพุทธปาลิไลย
        พระพุทธศาสดา
        พระพุทธไสยาส
        วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
      ศิลาจารึก
        จารึกวัดพระเชตุพน
        สุภาษิตพระร่วง
        โคลงโลกนิติ
        ฉันท์กฤษณาสอนน้อง
        ตำราแพทย์แผนโบราณ
        รามเกียรติ์
      แพทย์แผนไทย
        โรงเรียนแพทย์แผนโบราณวัดโพธิ์
        การนวดตามท่าฤษีดัดตน
        รายละเอียดหลักสูตร
      กระทู้วัดโพธิ์
      สถานศึกษาในวัด
        ร.ร.พระปริยัติธรรม
        แผนกทัศนะศึกษา
        ร.ร.บาลีสาธิตศึกษา
        ศพอ. วัดพระเชตุพน
        ร.ร.ปถมศึกษาวัดพระเชตุพน
      หนังสือวัดโพธิ์
        หนังสือวิหารพระนอนวัดโพธิ์
        หนังสือตุ๊กตาศิลาจีน
        หนังสือเครื่องถ้วยวัดโพธิ์
        หนังสือโบสถ์วัดโพธิ์
        หนังสือประชุมจารึก
      อัลบัมภาพ
      รวมลิงค์
 
ไทย อังกฤษ
 
หน้าหลัก สมุดเยี่ยมชม กระดานสนทนา ข่าวประชาสัมพันธ์ ห้องสนทนา อัลบัมภาพ คำถามที่พบบ่อย ติดต่อเรา  
 
   
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved. Online : 14
 
Developed & Designed by Net-Com Counter : 75834